• Home
  • ความเป็นมา

ความเป็นมา

เหตุผลและความจำเป็นของการพัฒนาโครงการ

ในฤดูแล้งปี พ.ศ. 2535 ได้เกิดสภาพแห้งแล้งขึ้นทั่วประเทศ โดยเฉพาะจังหวัดจันทบุรี สภาพน้ำในแม่น้ำลำคลองทั้งขนาดเล็กและขนาดกลางแห้งหมด ทำให้ชาวสวนที่ไม่มีแหล่งเก็บกักน้ำขนาดใหญ่เกิดขาดแคลนน้ำ สวนผลไม้ได้รับความเสียหายเป็นจำนวนมาก จากปัญหาดังกล่าว

เกษตรกรในจังหวัดจันทบุรีได้ร้องขอให้มีการพัฒนาแหล่งน้ำสำหรับเก็บกักน้ำไว้ใช้ในเวลาเกิดการขาดแคลน จังหวัดจันทบุรีได้ขอให้กรมชลประทานศึกษาวางแผนพัฒนาแหล่งน้ำในเขตพื้นที่ลุ่มน้ำของจังหวัดจันทบุรี ดังนั้นรัฐบาลและกรมชลประทานจึงเห็นความจำเป็นเร่งด่วนที่จะดำเนินงานพัฒนาแหล่งน้ำในจังหวัดจันทบุรี โดยเฉพาะลุ่มน้ำคลองวังโตนด เพื่อให้มีปริมาณน้ำไว้ใช้อย่างเพียงพอ สำหรับการอุปโภคบริโภค การเกษตร อุตสาหกรรมและบรรเทาอุทกภัย

ลุ่มน้ำคลองวังโตนด เป็นลุ่มน้ำย่อยในลุ่มน้ำชายฝั่งทะเลตะวันออก ครอบคุลมพื้นที่ 3 อำเภอในจังหวัดจันทบุรี มีพื้นที่ประมาณ 1,652 ตร.กม. ปริมาณน้ำท่ารายปีเฉลี่ย 1,237 ล้าน ลบ.ม. พื้นที่ลุ่มน้ำตอนบนมีสภาพความลาดชันสูง การระบายน้ำดี ไม่สามารถเก็บกักน้ำในลำน้ำได้เป็นปริมาณมาก ในปัจจุบันพื้นที่ลุ่มน้ำตอนบนมีการใช้พื้นที่เพาะปลูกไม้ผลเป็นหลัก ส่วนพื้นที่ตอนล่างจะประกอบอาชีพประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

เมื่อถึงช่วงฤดูแล้งจึงมีความต้องการใช้น้ำในปริมาณค่อนข้างมากและในช่วงเวลาที่พร้อม ๆ กัน ในขณะที่การพัฒนาแหล่งน้ำและการชลประทานในบริเวณลุ่มน้ำมีน้อยมาก โดยในเขตอำเภอท่าใหม่ อำเภอนายายอาม และอำเภอแก่งหางแมวมีหมู่บ้านที่เกิดภัยแล้งซ้ำซากตามบัญชีของกระทรวงมหาดไทยอยู่เกือบ 100 หมู่บ้าน การจัดการกับปัญหาภัยแล้งที่ผ่านมา เป็นการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายอย่างรุนแรงต่อพืชผลการเกษตร โดยเกษตรกรใช้วิธีสูบน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติหรือซื้อน้ำซึ่งมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการค่อนข้างสูง และได้ขอความช่วยเหลือจากทางราชการในการก่อสร้างฝายทดน้ำในลำน้ำคลองวังโตนดเป็นระยะ ๆ เพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนน้ำ

การพัฒนาโครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี เป็นส่วนหนึ่งของแผนหลักพัฒนาแหล่งน้ำในลุ่มน้ำคลองวังโตนด มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มศักยภาพแหล่งเก็บกักน้ำและเพิ่มพื้นที่ชลประทานตอนบนของพื้นที่ลุ่มน้ำ โดยมีพื้นที่ชลประทานของโครงการทั้งหมดประมาณ 69,468 ไร่ ตลอดจนการบรรเทาปัญหาอุทกภัยและปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่ตอนล่าง เนื่องจากพื้นที่ที่ขออนุญาตดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำของโครงการ อยู่ในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติในส่วนป่าอนุรักษ์ (โซน C) และพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น จึงเข้าข่ายประเภทและขนาดของโครงการที่ต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมตามระเบียบและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อเสนอให้กรมป่าไม้และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช พิจารณาให้ความเห็นชอบการขออนุญาตใช้ที่ดินเพื่อก่อสร้างอ่างเก็บน้ำในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ต่อไป

โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำประเภทอ่างเก็บน้ำ ที่มีความสำคัญและจำเป็นต้องดำเนินการตามแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐและสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ เพื่อแก้ไขปัญหาขาดแคลนน้ำ ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม 2557 ในขั้นการเตรียมความพร้อมของโครงการ

กรมชลประทานจึงเห็นสมควรให้มีโครงการศึกษาวิเคราะห์ความเหมาะสมและทบทวนผลกระทบสิ่งแวดล้อม โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จังหวัดจันทบุรี ตามกฎหมายและระเบียบปฏิบัติที่กำหนด เพื่อประกอบการพิจารณาขออนุญาตใช้พื้นที่จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อการพัฒนาโครงการต่อไป